อิหร่าน-โอมาน เสนอเก็บค่าธรรมเนียมเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ จุดชนวนประเด็นใหม่ด้านภูมิรัฐศาสตร์และพลังงานโลก

อิหร่านและโอมานกำลังผลักดันแนวคิดจัดเก็บค่าธรรมเนียมจากเรือสินค้าที่เดินทางผ่านช่องแคบฮอร์มุซ หนึ่งในเส้นทางขนส่งน้ำมันที่สำคัญที่สุดของโลก โดยโอมานเสนอให้จัดเก็บในรูปแบบ "ค่าบริการ" เพื่อนำไปสนับสนุนความปลอดภัยและการบริหารจัดการเส้นทางเดินเรือ ขณะที่อิหร่านต้องการให้มีการจัดเก็บในลักษณะบังคับ ซึ่งสะท้อนความพยายามในการเพิ่มบทบาทและอำนาจเหนือช่องแคบแห่งนี้

ข้อเสนอดังกล่าวได้รับการจับตาอย่างใกล้ชิดจากสหรัฐฯ และชาติตะวันตก เนื่องจากมองว่าช่องแคบฮอร์มุซเป็นเส้นทางเดินเรือสากลที่ทุกประเทศควรมีเสรีภาพในการสัญจร การยอมรับการจัดเก็บค่าธรรมเนียม ไม่ว่าจะอยู่ในรูปแบบใด อาจถูกตีความว่าเป็นการยอมรับสิทธิของอิหร่านในการควบคุมเส้นทางยุทธศาสตร์แห่งนี้ ซึ่งอาจสร้างบรรทัดฐานใหม่ต่อกฎหมายและความมั่นคงทางทะเลระหว่างประเทศ

ช่องแคบฮอร์มุซเป็นเส้นทางลำเลียงน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติเหลวในสัดส่วนราวหนึ่งในห้าของการค้าพลังงานทางทะเลทั่วโลก ดังนั้น หากมีการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมหรือทำให้ต้นทุนการเดินเรือสูงขึ้น ย่อมส่งผลต่อต้นทุนค่าขนส่ง ค่าเบี้ยประกันภัย และอาจส่งผ่านไปยังราคาน้ำมันในตลาดโลก โดยเฉพาะในช่วงที่ตลาดพลังงานยังมีความเปราะบางจากความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์

แม้ข้อเสนอนี้ยังอยู่ในขั้นหารือและยังไม่มีข้อสรุป แต่ก็สะท้อนให้เห็นว่าการแข่งขันทางภูมิรัฐศาสตร์ในปัจจุบันไม่ได้จำกัดอยู่เพียงมาตรการคว่ำบาตรหรือกำลังทหารเท่านั้น หากยังขยายไปสู่การใช้โครงสร้างพื้นฐานและเส้นทางการค้าระดับโลกเป็นเครื่องมือสร้างอำนาจต่อรอง ซึ่งอาจกลายเป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่กำหนดทิศทางตลาดพลังงานและเศรษฐกิจโลกในระยะต่อไป

Source : The New York Times, Reuters, The Wall Street Journal